สธ.-อว. ผนึกกำลังพลิกโฉมสาธารณสุขไทย! ยกระดับการป้องกันโรคด้วย AI และนวัตกรรมอัจฉริยะ

เมื่อโลกก้าวเข้าสู่ยุคที่โรคอุบัติใหม่และภัยคุกคามทางสุขภาพมีความซับซ้อนขึ้น การทำงานแบบเดิมอาจไม่เพียงพอ ล่าสุด กรมควบคุมโรค ร่วมกับ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ประกาศความร่วมมือครั้งสำคัญภายใต้บันทึกข้อตกลง (MOU) บูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ขั้นสูงเข้ากับงานสาธารณสุข มุ่งเป้าสร้างระบบเฝ้าระวังที่แม่นยำและทันสมัยที่สุดในภูมิภาค

เปลี่ยนจาก “ตั้งรับ” เป็น “เชิงรุก” ด้วยฐานข้อมูลดิจิทัล

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า ท่ามกลางความท้าทายจากโรคอุบัติใหม่และผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศ กรมควบคุมโรคเร่งขับเคลื่อนสู่การเป็น “องค์กรแห่งนวัตกรรม” (Innovation Organization) > “ความร่วมมือกับ สวทช. คือจุดเปลี่ยนสำคัญที่จะทำให้เราเปลี่ยนจากการทำงานเชิงรับเป็นการเชิงรุก เราจะใช้ AI เทคโนโลยีดิจิทัล และงานวิจัยเชิงประจักษ์ มาเป็นฐานในการตัดสินใจเชิงนโยบาย เพื่อพัฒนาระบบเฝ้าระวังและควบคุมโรคให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อสุขภาวะที่ยั่งยืนของประชาชน” อธิบดีกรมควบคุมโรค ระบุ

เปิด 8 ผลงานโบแดง: รากฐานนวัตกรรมสู้ภัยสุขภาพ

ที่ผ่านมา สวทช. และกรมควบคุมโรค ได้ร่วมกันพัฒนาเครื่องมือดิจิทัลที่พิสูจน์ผลลัพธ์มาแล้วในวิกฤตการณ์จริง อาทิ: 

1. ระบบทันระบาด TanRabad แอปฯ สำรวจลูกน้ำยุงลายแบบเรียลไทม์ เพื่อแจ้งเตือนความเสี่ยงไข้เลือดออกทันที
2. IAAM ระบบยืนยันตัวตนและจัดการสิทธิ์แบบ Zero Trust ใช้หลัก 4W และโมเดล ABAC เพื่อรองรับการใช้งานแพลตฟอร์มบริหารโรคติดต่อ
3. BigStream แพลตฟอร์มจัดการข้อมูลแบบเรียลไทม์ รองรับ Big Data และ Open Data รวมถึง IoT เพื่อบริหารงานข้อมูลสุขภาพ
4. INTERVAC ระบบ “วัคซีนพาสปอร์ต” สำหรับออกและตรวจสอบใบรับรองวัคซีนแบบดิจิทัล เริ่มใช้ช่วง
   โควิด19
5. DDC-Care Platform แพลตฟอร์มติดตามสุขภาพผู้เสี่ยงโรคติดต่อ ใช้เฝ้าระวังโรคอุบัติใหม่ เช่น โควิด19 และโรคปอดอักเสบ
6. INTERVAC TUC ระบบบันทึกและตรวจสอบใบรับรองวัคซีนหลายชนิดที่เดินทางระหว่างประเทศ พร้อมเพิ่มมาตรการความปลอดภัยของระบบ
7. โครงการพัฒนาระบบจัดการและเชื่อมโยงข้อมูลผู้ใช้งานระหว่างกลุ่มผู้ให้บริการกับศูนย์ข้อมูลสุขภาพ เพื่อยืนยันตัวตนดิจิทัล ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล และเพิ่มความปลอดภัย
8. NCD Public BP / Health Station ระบบสถานีดูแลสุขภาพชุมชน เพื่อคัดกรองและติดตามผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงโรคความดันและเบาหวาน

เปลี่ยนผ่านสู่ Smart Community Health

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. ย้ำเจตนารมณ์ในการ “สร้างชาติด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” โดยความร่วมมือครั้งใหม่นี้จะเน้นเทคโนโลยีที่ใกล้ชิดชุมชน (Smart Community Health) มากขึ้น อาทิ

1) Traffy Fondue ระบบรับแจ้งเหตุ ตรวจสอบ ติดตามการรายงานปัญหาในชุมชน การจัดการสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อโรค ประโยชน์คือช่วยให้ประชาชนสามารถรายงานปัญหาสาธารณสุขผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลได้ทันที ทำให้หน่วยงานสามารถตอบสนองและแก้ไขปัญหาได้รวดเร็ว

2) OV-ATK ชุดตรวจพยาธิใบไม้ตับแบบรวดเร็ว ใช้เวลาเพียง 10 นาที พัฒนาโดยคนไทยและผลิตในประเทศ ประโยชน์ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการคัดกรองและตรวจโรคพยาธิใบไม้ตับในพื้นที่เสี่ยง ลดภาระค่าใช้จ่ายและเวลาในการตรวจ

3) Digital Healthcare Platform แพลตฟอร์มบริการด้านการแพทย์ดิจิทัล ร่วมพัฒนากับ สปสช. และหน่วยบริการสาธารณสุขในชุมชน  ประกอบด้วย 3 ระบบย่อย A-MED,  iDEMS, ThaiSook ประโยชน์ในด้านการสนับสนุนระบบข้อมูลสุขภาพแบบบูรณาการระหว่างหน่วยบริการ เพิ่มความสะดวกในการดูแลผู้ป่วยระยะไกล และพัฒนาระบบแพทย์แม่นยำแห่งชาติ  Genomics Thailand วิจัยทางการแพทย์จีโนมิกส์ วิเคราะห์ข้อมูลพันธุกรรมและคลินิกของคนไทย ประโยชน์ในด้านการสนับสนุนแนวทางการแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) เพื่อการวินิจฉัยและรักษาโรคที่มีประสิทธิภาพเฉพาะบุคคล  Biomarker Sensor พัฒนาเซนเซอร์ตรวจสารชีวภาพ เช่น อัลบูมิน เพื่อช่วยประเมินความเสี่ยงโรคจากสัญญาณชีวภาพ  ประโยชน์สำหรับใช้ตรวจคัดกรองภาวะผิดปกติในร่างกายได้รวดเร็ว และช่วยลดค่ารักษาในระยะยาว

4) ระบบคุณภาพการให้บริการ EnvOcc เฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพ โครงการติดตามสุขภาพคนทำงาน ตั้งเป้า 2,000 โรงพยาบาล รายงานผลของแรงงานกว่า 500,000 คนต่อปี ประโยชน์ในการช่วยให้สามารถติดตามและป้องกันโรคจากการทำงานได้แม่นยำ ปกป้องสุขภาพแรงงานไทย

โดยในวันนี้ได้มีการนำแพลตฟอร์ม “Traffy Fondue” มาปรับใช้รับแจ้งเหตุและเฝ้าระวังสุขภาพคนเมือง การพัฒนาชุดตรวจโรคที่รู้ผลไวและแม่นยำเพื่อร่วมกันเปลี่ยนผ่านสู่ ‘สุขภาพชุมชนอัจฉริยะ’ หรือ Smart Community Health อย่างแท้จริง

โมเดลบูรณาการข้ามกระทรวง เพื่อความมั่นคงทางสุขภาพ

ความร่วมมือนี้ไม่เพียงแต่พัฒนาเทคโนโลยี แต่ยังมุ่งเน้นการพัฒนา “ศักยภาพบุคลากร” ให้มีทักษะข้ามสายงาน (Cross-functional Skills) ระหว่างกระทรวง อว. และกระทรวงสาธารณสุข เพื่อเตรียมพร้อมรับมือวิกฤตสุขภาพในอนาคต

นี่คือย่างก้าวสำคัญของประเทศไทยในการใช้ “นวัตกรรมนำหน้า” เพื่อลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจและสังคมจากการแพร่ระบาดของโรค และยกระดับมาตรฐานสาธารณสุขไทยให้ก้าวสู่ระดับสากลอย่างแท้จริง

• Facebook
• X
• Line